Từ những chiếc xe cổ điển cho đến chiến đấu cơ, tàu chiến hay mô hình tàu hỏa thu nhỏ, thú chơi mô hình tĩnh đang ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều người trưởng thành. Với họ, đây không đơn thuần là một trò tiêu khiển, mà là nghệ thuật – một cách thể hiện đam mê, sự kiên nhẫn và cả hoài niệm.
Khi mô hình không còn là “đồ chơi”
Nguyễn Quang Dũng (35 tuổi), nhân viên thiết kế nội thất tại TP.HCM, hiện đang sở hữu hơn 200 mẫu mô hình tĩnh từ các thương hiệu danh tiếng như Tamiya, Revell, Italeri hay Trumpeter. Bộ sưu tập của anh được trưng bày trong một căn phòng riêng rộng gần 20m², được thiết kế giống như một bảo tàng mini với hệ thống đèn LED, tủ kính chống bụi và bảng thuyết minh riêng cho từng mô hình.
“Ban đầu mình chỉ định lắp thử một chiếc mô hình xe Jeep Mỹ thời Thế chiến thứ hai để trưng bàn làm việc. Không ngờ càng lắp càng cuốn, rồi tìm hiểu thêm, mua thêm kit, sơn, keo, rồi chuyển sang máy bay, tàu chiến… Thế là nghiện lúc nào không biết,” anh Dũng cười chia sẻ.
Điểm đặc biệt của mô hình tĩnh không nằm ở việc sở hữu đơn thuần, mà ở chính quá trình lắp ráp. Mỗi chiếc mô hình, dù là xe hơi hay máy bay chiến đấu, đều được cấu thành từ hàng trăm chi tiết rời nhỏ đến mức phải dùng nhíp gắp. Việc sơn, lắp và hoàn thiện có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tháng cho một mẫu duy nhất.
Sự tỉ mỉ và tính nghệ thuật
Không giống những mẫu figure sản xuất sẵn, mô hình tĩnh đòi hỏi người chơi phải “tự tay làm lấy tất cả”. Từ việc chọn loại keo phù hợp, phối màu sao cho giống nguyên bản thực tế, đến việc làm cũ, tạo hiệu ứng khói bụi, bùn đất để tăng tính chân thật.
Anh Dũng tâm sự: “Lúc làm weathering cho mô hình tăng Đức, mình phải nghiên cứu tài liệu lịch sử, xem ảnh gốc, rồi thử sơn lên bản nháp nhiều lần mới dám làm thật. Có mô hình mất gần 3 tháng mới hoàn thiện nhưng cực kỳ thỏa mãn.”
Cộng đồng người chơi ngày càng lớn mạnh
Tại Việt Nam, các hội nhóm chơi mô hình tĩnh như “Scale Model Vietnam”, “Plastic Modelers Club”, “Vietnam Miniature Builders” đang ngày càng phát triển mạnh mẽ. Với hàng ngàn thành viên trên khắp cả nước, cộng đồng thường xuyên tổ chức các buổi offline, workshop và cả triển lãm mô hình chuyên nghiệp.
Chị Phan Ngọc Huyền – một trong số ít nữ mô hình gia – chia sẻ: “Mình đến với thú chơi này từ niềm đam mê lịch sử. Lúc đầu chỉ chơi mô hình tàu chiến Nhật, sau thì lan sang cả tàu ngầm và máy bay. Có lần mình phải đặt mua bộ kit từ châu Âu, đợi gần 2 tháng mới về đến tay.”
Không chỉ là thú vui, mà là đam mê sống
Nhiều người xem mô hình tĩnh là cách để thư giãn, chữa lành sau những giờ làm việc căng thẳng. “Khi ngồi cắm cúi tỉa từng chi tiết, mình như tạm quên hết áp lực công việc. Nó là một thế giới riêng – nhỏ bé, nhưng đầy kiểm soát,” anh Dũng nói.
Với những mô hình gia kỳ cựu, mỗi tác phẩm không chỉ đơn thuần là một mô hình, mà là một lát cắt thời gian – nơi họ tái hiện lại lịch sử, hoài niệm và cả cá tính nghệ thuật của bản thân.
Dù là một chiếc xe cổ, một con tàu thời chiến hay một chiếc máy bay chiến đấu, mỗi mô hình đều là sự kết tinh của hàng chục giờ đồng hồ chăm chút, nghiên cứu và lao động tỉ mỉ. Và đó là lý do khiến mô hình tĩnh – tuy “tĩnh” – nhưng lại là một thế giới đầy động lực và đam mê, nơi người lớn được tự do sống với sự tò mò và sáng tạo thuở bé thơ.